Je maakt de badkamer schoon, spoelt de afvoer door en de kleine vliegjes lijken verdwenen. Tot ze enkele dagen later opnieuw opduiken. Motmuggen (ook wel rioolvliegjes genoemd) kunnen bijzonder hardnekkig zijn. Dat komt omdat het probleem meestal niet bij de vliegjes zelf zit maar in de afvoer of riolering waar ze zich voortplanten.
Wie motmuggen definitief wil bestrijden, moet daarom vooral de bron aanpakken.

Motmuggen (Psychodidae), ook bekend als rioolvliegjes of afvoervliegjes, zijn kleine insecten van ongeveer 3 tot 5 mm groot. Je herkent ze aan hun grijze tot zwarte, wollig behaarde lichaam en vleugels, die ze in rust dakvormig tegen elkaar vouwen. Het zijn geen goede vliegers: ze verplaatsen zich meestal met korte, hupsende sprongetjes.
Motmuggen bijten of steken niet en zijn geen gekende dragers van ziektes maar een plaag wordt vaak als vies en onhygiënisch ervaren, vooral omdat ze zich voeden en voortplanten in de organische aanslag die zich opstapelt in afvoerbuizen, regenputten en septische putten.
Dit is de vraag die de meeste mensen zich stellen nadat ze een plaag “opgelost” dachten te hebben. Het antwoord zit in de levenscyclus van de motmug. Een volwassen exemplaar leeft slechts een tweetal weken maar in die korte tijd legt het vrouwtje tientallen tot honderden eitjes in de vochtige, organische slijmlaag (biofilm) die zich vormt op de wanden van je leidingen. Binnen diezelfde twee weken groeien die eitjes al uit tot nieuwe volwassen vliegjes.
Met andere woorden: zolang die voedingsbodem (de aanslag van vet, haar, zeepresten en ander organisch materiaal in je afvoer) niet volledig verwijderd wordt, blijft er een nieuwe generatie motmuggen bijkomen. Je kan honderd vliegjes doodslaan maar zolang de bron in de leiding blijft zitten, staat er binnen twee weken alweer een nieuwe lichting klaar. Dat verklaart waarom motmuggen bestrijden zo vaak mislukt: de meeste methoden pakken het symptoom aan, niet de oorzaak.

Merk je pas net een paar motmuggen op? Dan kan je met onderstaande stappen zelf aan de slag. Let wel: dit zijn maatregelen om de symptomen te bestrijden, niet per se de oorzaak (zie verder).
Ideaal voor: het losweken van een lichte vet- of slijmlaag.
Giet een liter kokend water gemengd met een scheut afwasmiddel in de afvoer. Herhaal dit enkele dagen na elkaar. Dit tast de bovenste laag aanslag aan, maar bereikt zelden de volledige leiding.
Ideaal voor: organische aanslag en nare geurtjes.
Giet een half kopje zuiveringszout gevolgd door een half kopje azijn in de afvoer. Laat 30 minuten inwerken en spoel na met heet water.
Ideaal voor: het opsporen van de bron.
Plak ’s avonds een stukje ducttape (kleefzijde naar beneden) los over het afvoerputje. Zitten er ’s ochtends vliegjes op vastgeplakt? Dan weet je dat deze afvoer de bron van de plaag is.
Ideaal voor: het onmiddellijk wegwerken van volwassen vliegjes.
Dit bestrijdt enkel de zichtbare, volwassen motmuggen, niet de larven of eitjes die zich dieper in de leiding bevinden.
Ideaal voor: bereikbare aanslag net onder het rooster.
Verwijder handmatig zoveel mogelijk slijm en vuil rond het afvoerputje. Gebruik hierbij eventueel een oude tandenborstel voor de randen.

Motmuggen (ook rioolvliegjes/drain flies) bestrijd je vooral door hun broedplaats weg te nemen. Ze leven meestal van de slijmerige organische laag in afvoeren; alleen de volwassen vliegjes doden helpt daarom maar kort.
Bleekmiddel of kokend water alleen in de afvoer gieten is meestal onvoldoende, omdat de larven in de aangekoekte laag aan de wand zitten. Meng bovendien nooit verschillende afvoerreinigers of bleek met andere schoonmaakmiddelen.
Als de doe-het-zelf-aanpak niet lukt, is de reden bijna altijd dat de biofilm zich verderop in de leiding bevindt, buiten bereik van een borstel of enzym. Een professionele ruim- en ontstoppingsdienst pakt dat op een andere manier aan.
Met een hogedrukslang wordt de binnenkant van je afvoer- en rioolleiding volledig schoongespoeld. De biofilm, slibresten en organisch materiaal komen los en worden weggevoerd. Zonder biofilm geen voedsel voor de larven.
Bij hardnekkige problemen brengt een camera-inspectie of rioolinspectie in beeld waar het slib zit, of er een breuk of verzakking is, en of er extra werk nodig is. Zo behandel je geen symptomen maar de oorzaak.
Een volle septische put of een regenput met stilstaand water is een gouden broedplaats. Tijdig laten ledigen lost het motmuggenprobleem in één beweging op én voorkomt geurhinder.
Nee, motmuggen bijten of steken niet en zijn geen gekende dragers van ziektes. Ze worden vooral als hinderlijk en onhygiënisch ervaren omdat ze zich voeden met bacteriën en organisch afval in je afvoer.
Met huismiddeltjes zie je vaak binnen enkele dagen minder vliegjes, maar zonder de bron weg te nemen duikt de plaag meestal binnen twee tot vier weken weer op. Bij een professionele aanpak, waarbij de volledige leiding gereinigd wordt, is de plaag in principe blijvend opgelost.
Fruitvliegjes zijn kleiner, geelbruin en vliegen vooral rond fruit, groenten of afvalbakken. Motmuggen zijn iets groter, grijzer tot zwarter, hebben duidelijk behaarde vleugels en houden zich vooral op bij afvoerputjes.
De kostprijs hangt af van de oorzaak, de locatie en of er bijkomend een camera-inspectie of ruiming nodig is. Na een kort gesprek over je situatie maken we een duidelijke, vrijblijvende offerte op.
Motmuggen die telkens opnieuw verschijnen, zijn vaak een teken dat de bron nog niet verdwenen is. Blijf daarom niet alleen de volwassen vliegjes bestrijden, maar zoek uit waar ze zich voortplanten.
Heb je zelf al verschillende oplossingen geprobeerd zonder resultaat? Neem contact op met Guido De Wever. We sporen de oorzaak op en zorgen voor een gerichte oplossing, zodat je niet telkens opnieuw met hetzelfde probleem zit.